نگاهی گذرا به تاریخ حزب دمکرات به مناسبت ۲۵ گلاویژ

به بهانه  ۲۵ مرداد ، سالگرد تاسیس حزب دمکرات می خواهیم نگاهی داشته باشیم گذرا اما مستند به گوشه ای از تاریخ این حزب و برگه هایی شاید کمتر شناخته شده را با استناد به نوشته های سران این حزب نقل کنیم تا در آخر بتوانیم تصویری نسبتاً شفاف از تاریخ این حزب ترسیم کنیم .

تاریخ این حزب بعد از وقوع انقلاب اسلامی را شاید بتوان به دو دوره متفاوت تقسیم بندی کرد ، دوران دکترها ( دوران قاسملو و شرفکندی ) و دوران پسا دکترها ( دوران هجری و حسن زاده )

دوران قاسملو و شرفکندی دورانی است که رهبران کنونی هر دو جناح دمکرات با احتیاط کامل در مورد آن سخن می گویند و تقریبا هر آنچه در مورد این دوران نقل می شود عبارت است از تعریف و تمجید از این دو رهبر دمکرات ، هر چند که در دوران دکترها نیز شاهد درگیری و نزاع و کشمکش و حتی انشعاب بوده ایم اما اشتغال دمکرات به جنگ با دولت مرکزی و سایر احزاب ( مانند کومله ) سبب شده بود تا فرصتی برای بروز اختلافات و جنگ داخلی باقی نماند و صد البته سلطه قاسملو و شرفکندی نیز طوری بوده که مخالفان را مجبور به خروج و یا حداقل سکوت کرده اند .

اما دوران پسا دکتر ها ( دوران هجری و حسن زاده ) مصادف است با پایان جنگ ایران و عراق و شروع کمپ نشینی دمکرات ها .

در این دوران و تا قبل از برگزاری کنگره ۱۳ تقریباً هر آنچه که در مورد اختلافات داخلی این حزب شنیده میشده بر پایه نقل قول های شخصی و اعترافات افرادی بوده که به دلایلی از حزب اخراج شده اند ، و اعترافات آنان نیز گاهاً هیچ وقت شنیده نشدند. اما کنگره سیزده حزب مانند سونامی عظیمی تمامی ساختار دمکرات را ویران می کند و انشعابی عظیم در حزب رخ می دهد که بزرگتر از تمامی انشعابات گذشته است در حقیقت این کنگره انفجار عقده ها و تحقیر ها و اختلافات و جناح بندی های کشنده بوده است .

بعد از این انشعاب شاهد دست به قلم شدن دو دبیرکلی هستیم که به مرکز دو قطب این انشعاب تبدیل شده انددر سالهای گذشته این دو رهبر کتابهایی را منتشر می کنند و رازهایی را که بیش از ۲۰ سال سر به مهر بوده اند را فاش می سازند .

نکته مهم : تمام رویدادهای نقل شده در این مقاله برگرفته از کتاب های ” نسکو و دابران ” مصطفی هجری و ” روون کردنه وه یان هه لبه ستنی میژو ” نوشته عبدالله حسن زاده می باشد که بدون هیچ گونه دخل و تصرفی عیناً نقل شده اند .

کنگره دهم اولین عرصه بروز تفرقه درونی حزب در زمان پسا دکترین بود یعنی شروع رسمی صف آرایی هجری و ملا عبدالله حسن زاده در برابر یکدیگر ، قضیه اختلاف بنیادین در این کنگره بازگشت گروه منشعبین کنگره هشتم بود عبدالله حسن زاده که احساس میکرد مصطفی هجری در حال قدرت گیری است و احتمالاً منتخب کنگره خواهد بود بحث بازگشت مجدد این گروه را پیش می کشد و از این طرح حمایت میکند تا شاید در اتحاد با لادرهای قدیمی ( اصطلاحی که جناح هجری استفاده کرده اند ) همچنان در قدرت باقی بماند . مصطفی هجری علت پافشاری حسن زاده بر بازگشت این گروه را اینچنین بیان میکند :

“جناح مقابل در کنگره دهم حزب نه بخاطر باور داشتن به اتحاد ، بلکه جهت کسب اکثریت به حل مسئله ” رهبری انقلابی ” پرداخته اند ( صفحات ۸۶ تا ۹۰ کتاب نسکو و دابران ) البته حسن زاده نیز متعاقبا هجری را به سرباز زدن از اتحاد مجدد متهم کرده و عنوان میکند: ” چاره اندیشی برای شکاف بین جناح های حزب دمکرات بعد از کنگره دهم اقدامی بود که علاوه بر استقبال گرم مردم کردستان ، سبب شد حزب نزد سایر احزاب و گروههای کردستانی و ایرانی و همچنین نزد خارجی ها نیز احترام بیشتری کسب کند و در این راستا دهها نامه تبریک و تهنیت را دریافت کردیم . اما کاک مصطفی و سایر همفکرانش علاوه برآنکه هرگز از این مسئله به نیکی یاد نکردند تا آنجا که در توان داشتند هر کاری را برای خنثی کردن آثار این گفتمان انجام دادند ” ( روون کردنه وه یا هه لبه ستنی میژو صفحه ۱۴)

البته برنده این کشمکش در نهایت ملا عبدالله حسن زاده است که با تصویب طرح اتحاد مجدد (کسب اکثریت ۹۷ درصدی ) در این کنگره بار دیگر به دبیر کلی می رسد ، هجری و دوستانش نیز به عقب رانده می شوند و تا زمان کنگره سیزده به مدت قریب به بیست سال در اقلیت باقی می مانند .

مذاکره با جمهوری اسلامی ایران :

در کتاب هر دو دبیر کل به مذاکره با جمهوری اسلامی اشاره شده است ولی نکته ی جالب توجه در اینباره آنست که اگر مذاکره با جمهوری اسلامی به هر نحوی سبب مطرح شدن یا حاوی امتیازی معنوی برای یکی از دبیر کل ها بوده باشد ، با کار شکنی رقیب ( هجری یا حسن زاده ) مواجه شده و باور بر این بوده که اگر قرار است دستاوردی توسط رقیب بدست آید خیلی بهتر است که اصلاً بدست نیاید همچنان که مصطفی هجری در باره به نتیجه نرسیدن مذاکرات حسن زاده و جناح منشعب – لادر  – را مقصر میداند ( صفحه ۸۹ نسکو و دابران ) امری که مورد اعتراض حسن زاده واقع شده است . او چنین مینویسد : ” هجری در همین چهارچوب در صفحه ۸۹ به بهانه گفتگوی حزب دمکرات کردستان با جمهوری اسلامی در مورد مباحث “اصل ”  و نه “ماده”ی ۱۵ ی قانون اساسی جمهوری اسلامی دوباره نام عبدالله حسن زاده و اعضای رهبری انقلابی را مطرح میکند و به آنها تهمت میزند”( کتاب روون کردنه وه یا هه لبه ستنی میژو صفحه ۱۵ )

کنگره ۱۲ :

شاید حواشی کنگره دوانزدهم بیش از هر کنگره ی دیگری بوده باشد اما همچنان که در مقدمه نیز اشاره شد چون هنوز اختلافات به صورت رسمی به بیرون درز پیدا نمی کرده و کشمکش ها و جناح بندی ها تنها در چهارچوب دفتر سیاسی و کنگره  محدود مانده اند لذا کمتر به نقش این کنگره به عنوان عرصه ظهور اختلافات پرداخته شده است . در این کنگره اختلافات آنچنان عیان می شوند که گویی حزب در حال انفجار است هر کس به میل خود به جناح مقابل حمله ور می شود و یارگیری برای تقویت جناح تنها مشغله سران حزبی بوده است البته قبل از کنگره هجری به شدت امیدوار است که اکثریت کنگره را در دست بگیرد و جناحش را از اقلیت به اکثریت برساند و در این راه از هیچ کوششی دریغ نمی کند که همه اینها باعث می شود حسن زاده طرحی را برای مقابله با این مسائل مطرح کند که آن را عیناً نقل میکنیم  ( روون کردنه وه یان هه لبه ستنی میژو صفحه ۲۳ )

طرح حسن زاده :

در کنگره دوازدهم طرحی را پیشنهاد کردم که با رای همه اعضا تصویب شد که طبق آن از روز فردای کنگره اعضای حزب در نشست های حزبی در بیان هر گونه نقد و نظری در مورد افراد و ارگانهای حزبی آزادند البته به شرطی که از چهارچوب ادب و نزاکت خارج نشوند و طرف مقابل نیز اجازه داشته باشد به این نقدها پاسخ دهد . در مقابل ، هرگونه تلاش و یارگیری مخفیانه که در جهت منافع اشخاص و گروهها باشد خیانت محسوب میشود و کمیته مرکزی باید سرپیچی کنندگان را مجازات کند. اما در حالی که جناح اکثریت به وعده خود در این مورد وفادار ماندند اما جناح اقلیت خیلی زود به فعالیت مخفیانه روی آوردند تا جایی که نامه سری کاک مصطفی در این زمینه آشکار شد “

نامه محرمانه هجری :

در میان این درگیری ها و تلاش برای یارگیری و تصویب قانون حسن زاده ، فاش شدن نامه ای از مصطفی هجری که خطاب به دوستان نزدیک و مورد اعتمادش نوشته شده بود شوکی عظیم را به بدنه حزب وارد می کند . در قسمتهایی از این نامه هجری خطاب به دوستانش چنین می نویسد :

” برای آنکه حزبمان کماکان در میان جامعه رهبر و پیشاهنگ باقی بماند ، باید حزبمان را دوباره تازه کنیم و به طریقی با تغییرات هماهنگ شویم و زبان نسل نو را درک کنیم به همین منظور قبل از هر اقدامی لازم است که ترکیب رهبری حزب که در کنگره دوازده انتخاب شده و اکنون قصد دارد با قوانینی که تصویب میکند – خودش را به زور تحمیل کند – و اجازه نمی دهد که افراد دیگری به حریم رهبری حزب وارد شوند، تغییر کند و ترکیب اعضای کنگره به صورت دمکراتیک در جهت پاسخگویی به شرایط جدید انتخاب شوند …. ابتدا باید در رهبری حزب تغییراتی ایجاد شود ، بعدا باید به بحث در مورد نوسازی برنامه های سیاسی و تشکیلاتی بپردازیم زیرا در صورت تداوم رهبری دسته کنونی ، سخن گفتن از برنامه ی جدید سیاسی ، کاری است سخت و بی نتیجه..”

این نامه که توسط شخصی به نام رحیم قادری فاش می شود سبب می شود که جناح مقابل نیز احساس خطر نماید و به فکر مقابله به مثل بیفتد طبیعتاً این به معنی تشدید اختلافات است .

کنگره ۱۳ ، کنگره انشقاق :

هجری که قبل از کنگره از تمامی روشها بهره گرفته و به برد خود اطمینان کامل دارد ، اختلافات را به اوج می رساند و جناح مقابل نیز که به شکست خود یقین دارد در مقابل هر عملی کوتاه می آید . کنگره برگزار می شود و هجری برنده رقابت است و اکثریت بالایی را کسب می کند و پس از آن به تصفیه حساب می پردازد که از این جمله می توان به اخراج دسته ای از کادر و پیشمرگان وابسته به جناح مقابل اشاره کرد . حسن زاده در اینباره می نویسد :” آشکارا به دگر اندیشان می گفتند اگر به جناح ما بپیوندید همه ی امکانات را برای شما مهیا میکنیم و در غیر اینصورت تا ابد در این وضعیت خواهید بود “. ( روون کردنه وه یان هه لبه ستنی میژو  صفحه ۱۹ )

احساس ترس از برخورد جناحی در حزب :

وضعیت حزب به شدت بحرانی است اعضای کمیته مرکزی که احساس میکنند حس انتقام جویی بر سراسر حزب چیره گشته و در همین راستا تعداد اخراج ها به بالاترین حد رسیده است در آخرین پاراگراف گزارش کمیته مرکزی به کنگره سیزده چنین می نویسند :

” همراهان گرامی ! تضمین موفقیتمان در همه بخشهایی که مورد بحث قرار گرفت و نیز در همه امورات حزبی و تشکیلاتی در گرو حفظ و استحکام صفوف تشکیلاتیمان می باشد . اگر با خودمان صادق باشیم تعداد کادر و پرسنل حزبیمان برای اجرای وظایف محوله و برطرف نمودن مشکلات ، واقعا کم است چه برسد به این که حزب نخواهد از همه توانایی هایش بهره بگیرد و عده ای از کادرهایش را در حاشیه قرار دهد . حزب دمکرات بخاطر کشمکش های روا و ناروا بسیار آزار کشیده و متحمل زیان شده است . بیایید با هم پیمان ببندیم که این بیماری را ریشه کن کنیم ” .

خروج حسن زاده از کنگره :

این قسمت را هم عیناً از زبان خود حسن زاده نقل می کنیم :”جناح هجری که اکثریت کنگره را در اختیار داشتند به تکاپو افتادند تا این پاراگراف را حذف کنند و من ضمن دفاع از گزارشی که در کمیته مرکزی تصویب شده بود با التماس گفتم خواهشا این پاراگراف را حذف نکنید چون عواقب بدی به دنبال دارد . این پاراگراف که برای یک صدایی یا بهتر بگویم تک صدایی تصویب شده بود ، طبیعی بود که با در اختیار داشتن اکثریت حذف آن نیز به راحتی صورت پذیرد در انجا بود که گفتم : من در کنگره ای شرکت نخواهم کرد که بحث اتحاد و همنوایی در آن حرام باشد ” ( رون کردنه وه یا هه لبه ستنی میژو صفحه ۳۷)

انشعاب :

در کنگره سیزدهم دبیرکل قدیمی در سخنرانی کوتاهی می گوید که حزبی  متحد و یکپارچه را بمانند امانتی مقدس به دبیرکل جدید تقدیم کرده و از او میخواهد که این حزب را حفظ کند ، هر چند که خود در مراسم جشن کنگره شرکت نمی کند و از هجری میخواهد تا این مراسم را برگزار نکند اما دو سال و نیم بعد از کنگره سیزده کار به جایی میرسد که دیگر امکان ادامه همکاری در حزب باقی نمی ماند هجری معتقد است که زمانی که در کنگره سیزده به اقلیت افتادند ” تنها به خاطر حفظ منافع خودشان ضربه ی سهمگین دیگری را به حزب دمکرات و مردم کرد وارد کردند ( نسکو و دابران صفحه ۹۳ ) و جناح اقلیت کنگره سیزده بنابر گفته خودشان مجبور به انشعاب می شوند این جناح در تاریخ ۱۵ آذر ۱۳۸۵ با انتشار نامه ای انشعاب خود را از حدکا اعلام می کنند .

حوادث پس از انشعاب :

جناح هجری زمانی که اطمینان حاصل میکنند انشعابی در راه است بر کلیه قسمتهای مالی و اداری و سیاسی و حتی بر آرشیو دمکرات نیز مسلط می شوند و همه این موارد را مصادره میکنند . روزهای پس از انشعاب روزهای خونینی است که حتی به کودکان نیز رحم نمی شود و فرزندان خردسال انشعابیون از سرویس مدرسه پایین آورده می شوند اجازه بدهید این داستان را هم از زبان گروه انشعابی نقل کنیم :

“بعد از انشعاب نیز ” سیاست ” و رفتار اکثریتی که کمیته مرکزی را در اختیار داشتند به جای خود ، اما تاریخ جنبش رهایی بخش کردستان ، هرگز چاقو کشی ها و حملات و هجومهایی که به دستور کاک مصطفی و سایر کاک مصطفی ها به نسبت اعضای حزب دمکرات صورت گرفتند را فراموش نخواهد کرد ؟ آیا بیمارستان و کادر پزشکی بیمارستان کویه مصدومان ما در جریان لشکرکشی های کاک مصطفی ، مخصوصا آرش نیمه جان را که با ۲۷ ضربه چاقو زخمی شده بود و به طور معجزه آسایی نجات پیدا کرد را فراموش می کنند . این بحث را بیشتر ادامه نمیدهم چون اگر کاک مصطفی بمانند بسیاری از رویدادهای دیگر این داستان را هم فراموش کرده باشند ، قربانیان این ماجرا و سایت های اینترنتی و حتی وجدان پریشان آن تعداد پیشمرگه ای که مسئولیت حمله به ما به عنوان بخشی از وظایف حزبی به آنها سپرده شده بود این ماجرا را به یاد دارند و هرگز آن را فراموش نخواهند کرد. ( روون کردنه وه یان هه لبه ستنی میژو صفحه ۱۹ )

درگیری ها به اوج میرسند و هر دو طرف در حال آماده باش نظامی قرار دارند و جناح هجری خبری را با این مضمون به سایت کردستان تی وی می دهند که عبدالله حسن زاده درصدد است با همکاری نیروهای اتحادیه میهنی به مقر اصلی این حزب حمله کند و آن را تصرف نماید “که البته بعدها در شهر کویه و در جاده های منتهی به این شهر درگیری های پراکنده ای رخ می دهند و به گفته شاهدان بیش از ۲۷ نفر در این جنگ جناحی کشته می شوند

دو حزب با یک نام :

اکنون که حزب دمکرات منشق شده و یکی با نام حدکا و دیگری هر دوره با یک نام مشغول فعالیت هستند هرازگاهی خبری در مورد اتحاد مجدد دمکرات ها پخش می شود که هیچ گاه به حقیقت تبدیل نشده اند .جناح هجری یا همان حدکا در حال حاضر حزبی است یکدست و کاملاً تحت سلطه هجری و شرفی که با توجه به تحرکات چند ماه اخیر مصطفی هجری به نظر میرسد نزد دشمنان جمهوری اسلامی مقبولیت بیشتری داشته باشد مخصوصاً اکنون که در فکر  ناامن سازی مرزهای غربی با پروسه ای به نام راسان است ، اما اوضاع کنونی حدک آشفته تر است . حدک حزبی است متشکل از سه جناح متفاوت طوری که عملاً کسی بر حزب مسلط نیست و هر جناحی در فکر حذف دیگری است هر چند حدک به نزدیکی و اتحاد مجدد با حدکا تمایل داشته و دارد اما حربه ی هجری مبنی بر تغییر ساختار حدکا سبب شده که در حال حاضر به هیچ وجه بحثی تحت عنوان اتحاد دمکرات هامطرح نباشد.

و این تنها نگاهی گذرا بود به تاریخ حزب در شرف هفتاد و سومین سالگرد تاسیس آن تاریخی سراسر کشمکش ، سراسر حاشیه ، جناح بندی ، درگیری و …. و جالبتر آنکه این حزب با این تاریخ می خواهد خود را رهبر اکراد در کردستان ایران معرفی کند !!!! نکته ای که با توجه به سوابق درخشان این حزب جای بسی تامل دارد

نخستین نفری باشید که برای این مطلب نظر ارسال می‌کند.!

نظر خود را ارسال کنید

ایمیل شما منتشر نخواهد شد.