حزب دموکرات کردستان و کنارگذاشتن شعار براندازی

سامان رسول پور (روزنامه نگار): حزب دموکرات کردستان «حدک» شعارِ «براندازی جمهوری اسلامی» را کنار گذاشته است. خالد عزیزی، رهبر این حزب می گوید: «براندازی حکومت وظیفه ما نیست» بلکه به گفته او این شعار به «مردم کردستان تحمیل شده است».

این تصمیم و این رویه تازه تهدیدها و شاید فرصت های تازه‌ای برای این حزب دربرداشته باشد. از جمله:

۱٫وقتی یک حزب از تغییرات ساختاری در ایران ناامید می شود، معنایش این است که در عمل به «تغییرات غیرساختاری» گرایش پیدا می کند. به عبارتی، سراغ دستاوردهایی خواهد رفت که در «وضع موجود» می توان به آنها دست یافت. به تعبیری حتی اگر به شکلی تاکتیکی هم باشد، آن حزب رویکردی رفورمیستی پیدا می کند. این رویکردِ رفورمیستی اما یک تفاوت اساسی با رویکردِ اصلاح طلبانِ ایرانی خواهد داشت: اصلاح طلبان به شکلِ تاکتیکی «ولایت فقیه» را قبول دارند و به شکل استراتژیک به اصلاحات باور دارند. اما حزبی مثل حزب دموکرات به شکلِ استراتژیک ولایت فقیه و ساختار سیاسی را قبول ندارد اما به شکل تاکتیکی و به دلیل یک جبرِ سیاسی رویه رفورمیستی پیدا می کند.

۲٫کنار گذاشتنِ شعارِ «براندازی جمهوری اسلامی» آن هم برای حزبی که همراه با حزب دموکرات کردستان ایران، صاحبِ میراثی ۶۰ ساله است، قطعا یک تصمیم ساده نیست. فارغ از درست یا غلط بودن آن، یک ریسک و تصمیم سیاسی «جسورانه» است. به این دلیل جسورانه که یک منطقِ «خودانتقادانه» در آن وجود دارد. معنای این تصمیم این است که «بخشی از راهی را که ما رفته‌ایم درست نبوده.» برای همین «می خواهیم راههای تازه‌تری را برای سیاست ورزی امتحان کنیم». مشخص نیست این «راههای تازه‌تر» چقدر نتیجه بخش خواهند بود. اما وقتی یک حرکت سیاسی به خود جرات محاکمه خود و تغییر مسیر مبارزاتی اش را می دهد، پتانسیل تازه‌ای ممکن است به وجود بیاید. انسدادِ سیاسی در کانتکست های مختلف، معمولا محصولِ انجمادِ و عدمِ انعطاف ساختاری و ذهنیتی است. [گرایش ولو تاکتیکی به رفورمیسم لزوما بهترین رفرنس برای بیان انعطاف سیاسی و ایدئولوژیک نیست]. هنوز زود است که در مورد تصمیم حزب دموکرات نتیجه‌گیری گرفت. اما گرایش به تغییر پارادایم در فضای سیاسی کردستان ایران، امری کم سابقه است. چنین تجربه‌ای تنها در کردستان ترکیه [باکور] وجود دارد.

۳٫حزب کارگران کردستان، شاید تنها حزب کردی است که چندین تغییر پارادایم پرهزینه را تجربه کرده است. از خواسته «تشکیل دولت کردی» به نفی دولت و گرایش به «خودمدیریتی در چهارچوب مرزهای فعلی».از گرایش به «مارکسیسم-لنینیسم» و «سوسیالیسم رئال» که به عنوان مدل «سوسیالیسم منهای دموکراسی» شناخته شده بود، به «سوسیالیسم بعلاوه دموکراسی». فارغ از ماهیت سیاسی و نظامی حزب کارگران کردستان، تغییرات پارادایمی این حزب در فضای سیاسی کردستان همواره جنجال برانگیز بوده است. فراتر از این، چنین تغییرات ایدئولوژیکی به دلیل عدم آمادگی بخشی از کادرها، به این حزب هم هزینه های داخلی تحمیل کرده و هم فرصت های فراسازمانی جدیدی پیش رویش گشوده است.

۴٫حزب دموکرات کردستان، احتمالا برای این تغییر استراتژیک- تاکتیکی پارادایمش به راحتی قادر به اقناع اعضایش نخواهد بود. بعید نیست که همچون حزب کارگران کردستان، در کوتاه مدت بخشی از نیروهای این حزب، قادر به هضم و توجیه این«وضع جدید» نباشند. هیچ تغییر ایدئولوژیکی فارغ از ماهیت آن “بدون تحمل درد و هزینه” میسر نیست. مشخص نیست حزب دموکرات کردستان در صورتی که بخواهد قدم های تازه‌تری در راستای این پارادایم سیاسی جدید بردارد، تا چه حد آمادگی و توانایی مدیریت درون سازمانی آن را خواهد داشت.

۵٫یکی از تبعاتی که «کنارگذاشتن شعار براندازی» می تواند برای «حزب دموکرات کردستان» داشته باشد، تغییر ماهیت سیاسی آن نسبت به «حزب دموکرات کردستان ایران» خواهد بود. ماهیتی که اگرچه در حال حاضر هم کاملا همسان نیست اما احتمالا با تغییر رویه حزب دموکرات کردستان، کاملا دستخوش تغییرات خواهد شد. سریع ترین پیامد این موضوع، غیر عملی شدن «پروژه‌ی اتحاد مجدد» این دو حزب خواهد بود. پروژه‌ای که در بین بدنه هر دو حزب طرفدارانی دارد. یک «حزب برانداز» و یک «حزب غیربرانداز» احتمالا به راحتی قادر به کارکردن با یکدیگر نخواهند بود.

۶٫وقتی یک «حزب برانداز» مبدل به یک «حزب غیربرانداز» می شود، می خواهد استعداد بیشتری برای گفتگو و مذاکره احتمالی با حکومت برسر حل مسائل آن جامعه از خود نشان دهد.مشخص نیست که آیا در شرایط فعلی که جمهوری اسلامی بیش از هر زمانی اختلافاتش با جهان خارج را مدیریت کرده، آیا ضرورتی در گفتگو با مخالفانش می بیند؟ و اگر چنین ضرورتی وجود دارد پرسش این است: چرا و چه تضمینی وجود دارد که مشخصا حزب دموکرات کردستان مخاطب این گفتگوی احتمالی قرار بگیرد؟ حزبی که اگرچه در فضای سیاسی کردستان یک واقعیت است اما به تنهایی نماینده همه جامعه کردستان نیست.

 

نخستین نفری باشید که برای این مطلب نظر ارسال می‌کند.!

نظر خود را ارسال کنید

ایمیل شما منتشر نخواهد شد.