سوء استفاده احزاب کردی از نام و یاد نوروز باستانی

نوروز ، روز نو شدن و عید آغاز سال و پایان زمستان و سرما . عیدی مشترک در میان مردمان فلات ایران و بخش عظیمی از جغرافیای خاورمیانه ، بهانه ای است  برای شادی و جشن گرفتن رویش دگرباره زمین و آغاز دوباره حیات ، اما جالب است بدانیم که این جشن بزرگ برای برخی ها وسیله ای است برای تفرقه و جنگ طلبی و آشوب .

کرد و نوروز :

همانگونه که در ابتدای بحث نیز اشاره گردید نوروز عیدی است مشترک در بین تمامی گرامی دارندگان این جشن بزرگ و باشکوه با اینکه اساس آریایی دارد اما هر قوم و ملت و کشوری که این جشن را به پا داشته به نوبه خود در تداوم و ماندگاری آن نیز شریک و سهیم بوده است اما متاسفانه عده ای برخلاف تمامی اسناد تاریخی و تحقیقات علمی صورت گرفته سعی دارند تا این عید ملی و حتی بین المللی را به نفع خود مصادره کنند غافل از آنکه دوران چنین خیال پردازی هایی سپری شده است و اکنون فاصله مردم با علم تنها یک کلیک است . از اصلی ترین مصادره گران نوروز ، همین احزاب کردی هستند که می خواهند با تلفیق دروغ و خیال پردازی و اسطوره ، تاریخی جعلی را ایجاد کنند و دیگرانی را که در برپایی این عید سهیم هستند را غارتگر تاریخی و فرهنگی بنامند .

البته دفاع ما از اصل و اساس واقعی و سهیم بودن تمام اقوام فلات ایران زمین در پیدایش و نکوداشت نوروز به معنی انکار سهم اکراد در این عید نیست بلکه کاملا برعکس اکراد جزء اصلی ترین برپادارندگان این عید ملی ایرانیان هستند .

 جغرافیای کردستان به سبب کوهستانی و صعب العبور بودن سبب شده تا در طول تاریخ دسترسی  و تسلط دشمنان بر این منطقه بسیار کمتر میسر شده باشد و درنتیجه بسیاری از ادیان و باورها و اداب و رسوم توانسته اند در مناطق کردنشین دوام بیاورند پس کردستان در زمان های گوناگونی مانند حمله مغولها توانسته است نقش حفاظت از اداب و روسم و سنن ایرانی – مانند نوروز – را داشته باشد .

کردها به علت شرایط آب و هوایی ، جغرافیایی و طبیعی منطقه محل سکونت خود همواره به کشاورزی و دامداری پرداخته اند و این یعنی اینکه این قوم همیشه تابع آب و هوا و شرایط اقلیمی بوده است و آگاهی از زمان رویش و سرسبزی زمین و تغییر وضعیت اقلیمی و شرایط آب هوایی و تغییر فصل ها برایشان مهم و حیاتی بوده است همچنان که ماموستا هیمن نیز بر همین باور بوده است و معتقد بوده است که عید نوروز برای اکراد همان عید زایش گوسفندان است و عید مهرگان نیز زمان آغاز جفتگیری گوسفندان بوده است .

جامعه شناسان نیز به نوبه خود معتقدند که تعیین زمان آغاز بهار و آغاز پاییز برای تمامی اقوامی که به کار کشاورزی می پرداخته اند مهم و حیاتی بوده است بنابراین نوروز عید مشترک تمامی اقوام کشاورز و در میان آنها قوم کرد است .

در ادامه به صورت بسیار خلاصه به بیان عمده ترین دیدگاهها در مورد اصل و اساس نوروز می پردازیم .

می توان برای این دیدگاهها دو دسته بندی کلی قایل شد  ابتدا آنکه برخی بر این باورند که این جشن صرفا  مربوط به آریایی هایی است که در ایران زمین ساکن شده اند و عده ای نیز برای آن منشاء غیر آریایی قایل هستند

اساس آریایی نوروز :

در مورد اصل و اساس نوروز داستان های زیادی روایت شده است که اساس بیشتر آنها اسطوره ها هستند و تقریبا ریشه در تخیل دارند اما از دیر زمان این مراسم ملی مورد توجه اندیشمندان قرار گرفته است برای نمونه می توان از ابوریحان بیرونی یاد کرد که نوشته‌هایش در زمینه ی نوروز جزء غنی‌ترین و معتبرترین آثار مکتوب قدیمی به حساب می آید ، او چنین می نویسد : «نوروز نخستین روز است از فروردین ماه و از این جهت روزِ نو نام کردند که پیشانی سال نوست )) .

البته در کتابهایی چون شاهنامه فردوسی و تاریخ طبری و برخی دیگر از متون تاریخی ” کیومرس ” به عنوان بنیان گذار نوروز معرفی شده است

اساس غیر آریایی نوروز :

مهرداد بهار معتقد است که از سه هزار سال پیش از میلاد، در آسیای غربی دو عید، رواج داشته‌اند ، عید آفرینش در اوایل پاییز و عید رستاخیزی که در آغاز بهار، برگزار می‌شده‌است. بعدها دو عید پاییزی و بهاری به یک عید تبدیل گردیده و آغاز بهار جشن گرفته شده است . به اعتقاد مهرداد بهار، احتمالاً نوروز، عیدِ رایج در میان ” بومیان نجد ایران ” پیش از مهاجرت آریایی‌ها بوده‌است .

برخی دیگر معتقدند که نام فروردین که آغاز بهار است ، برگرفته از نام فروهرهاست. فروهرها همان ارواح مردگانند. زمان این جشن به حساب گاه شمارهای امروزی، پنج روز آخر اسفند و پنج روز اول فروردین، بحساب می‌آمد. از زمانی که آغاز سال در اعتدال بهاری تعیین گردید، نوروز، ششمین روز این جشن گشته است که اتفاقا در ژاپن نیز جشنی مشابه وجود دارد جشنی با نام ُبُن که بنا بر فرضیه ی ” ایموتو ئه‌ایچی ” ایران‌شناس اهل ژاپن ، احتمالاً اُبُن یا «جشن اموات در ژاپن» از رسوم ایرانی منشأ گرفته شده‌است.

مردم بابل نیز از دوران‌ بسیار قدیم، روز اول سال را، عموماً در اعتدال بهاری (۲۱ مارس ) جشن می‌گرفتند. از لوحه‌های باستانی کشف شده در این منطقه  چنین بر می‌آید که این جشن تقریباً از ۲۳۴۰ سال ، پیش از میلاد، شناخته شده بوده است . عید آغاز سال در بین‌النهرین  ( بابل و آشور ) و همچنین در عیلام در اصل بازگشت ایزدِ شهید شونده، دُموزی بود که معتقدان این دین چنین می پنداشتند که او هر ساله می‌میرد و بار دیگر به حیات برمی‌گردد.

فینیقی‌ها نیز در آغاز بهار مراسمی داشتند به نام مراسمِ آدونیس . از مشخصات جشن کاشت بذرهای سبز در ظرف‌های گلدان بود. این رسم هنوز در بین مسیحیان قبرسی معمول است.

البته دکتر مولود ابراهیم حسن نویسنده کرد معتقد است که نوروز در اصل همان عید ((تموز و عشتار )) سومری هاست که در زمان غارنشینی سومری ها و قبل از مهاجرتشان به عراق کنونی انجام می داده اند  .

نوروز خارج از فلات ایران :

نوروز تحت همین نام و همین عنوان اولین روز بهار در بیش از دوازده کشور گرامی داشته می شود و تمامی این ملتها و کشورها نیز این عید را جزئی از فرهنگ و سنن خود می دانند . جغرافیای نوروز با نام نوروز یا مشابه آن ، سراسر خاورمیانه، بالکان، قزاقستان، تاتارستان، در آسیای میانه چین شرقی (ترکستان چین)، سودان، زنگبار، در آسیای کوچک سراسر قفقاز تا آستراخان و نیز آمریکای شمالی، هندوستان، پاکستان، بنگلادش، بوتان، نپال و تبت را شامل می‌شود.

اسطوره و افسانه آتیس که در یونان وجود داشته شباهت بسیاری با اسطوره و افسانه ی  سیاوش دارد که در آغاز بهار مردم پنج روز مراسمی برگزار می‌کردند و طی آن درخت صنوبری را کفن پوشانده به کوچه و بازار می‌بردند و برای آتیس گریه و زاری می‌نمودند. آغاز این جشن در روز اعتدال بهاری و روز پایان آن روز ۲۵ مارس بوده‌است.

قلقشندی نویسنده ی  کتاب صبح الاعشی نوشته است ، نوروز که یکی از مشهورترین اعیاد مصر است از ایران باستان گرفته شده و به آن نام نیروز قبطی داده‌اند. هنوز هم در مصر در اوایل بهار درست همان روزی که در ایران مراسم سیزده‌بدر برپا می‌شود مردم تحت تأثیر فرهنگ ایرانی از شهر بیرون می‌روند و مراسمی دارند که به سیزده ما بسیار شبیه است و آن را «یشم‌النسیم» می‌گویند.

نوروز و مهرگان در میان مردم شبه‌جزیره عربستان نیز دو جشن بزرگ شناخته شده بودنده اند  و در برخی از نقاط عربستان متداول بوده اند

اساس دینی نوروز :

هر چند که عده ای دیگر این عید را به زرتشتیان نسبت داده اند و معتقدند که زرتشت در اولین شنبه ماه اولین ماه سال ۱۷۶۷ پیش از میلاد متولد شده است بدین جهت این روز نوروز نام گرفته است هر چند که به نظر می رسد این برداشت صحیح نباشد زیرا از جشن نوروز در اوستا و ادبیات اوستایی هیچ نام برده نشده، چنان‌که از مهرگان نیز اشارتی بدست نمی آید .

البته بعضی ها نیز معتقدند که خداوند در این روز بشر را خلق کرده است بنابراین ابنای بشر برای سپاسگذاری از خالق روز اول بهار را نوروز نامیده اند و آن را جشن گرفته اند  .

با توجه به رسالت اسلام در احترام به نیکی ها و تشویق به انسانیت و اخلاق ، کلیه مراسماتی که با شرع مبین اسلام مخالفت و تناضعی نداشته اند نه تنها مورد نکوهش واقع نشده اند بلکه بستر پرورش و رشد آنها نیز گسترانیده شده است نورزو نیز یکی از همین موارد است که اتفاقا مورد توجه حاکمان اسلامی نیز قرار گرفته است

نخستین نفری باشید که برای این مطلب نظر ارسال می‌کند.!

نظر خود را ارسال کنید

ایمیل شما منتشر نخواهد شد.